DANH MỤC

Hướng dẫn tập xà đơn tăng chiều cao cho nam nữ hiệu quả nhất

Lượt xem: 2376 - Ngày:

Hít xà đơn là bài tập sử dụng trọng lượng cơ thể, tác động nhiều vào cơ lưng, vai, tay và nhóm cơ trung tâm. Động tác này thường được đưa vào các bài tập hỗ trợ phát triển chiều cao vì tư thế treo người giúp cơ thể được kéo giãn trong quá trình vận động.

Tuy nhiên, tập xà đơn tăng chiều cao không có nghĩa là cứ hít xà càng nhiều thì chiều cao càng tăng. Chiều cao phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố di truyền và quá trình phát triển của cơ thể; ở trẻ em và thanh thiếu niên, dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động và tình trạng sức khỏe cũng đóng vai trò quan trọng. Tập xà đơn phù hợp có thể giúp tăng sức mạnh, cải thiện khả năng vận động và hỗ trợ tư thế.

Trong bài viết dưới đây, Thể thao AZ sẽ hướng dẫn cách hít xà đơn cho nam và nữ, cách chuẩn bị xà, khởi động trước khi tập và những điểm cần chú ý để luyện tập an toàn, hiệu quả.

1. Bài tập hít xà đơn có giúp tăng chiều cao không?

Hít xà đơn không trực tiếp làm xương dài ra và không phải phương pháp đảm bảo tăng chiều cao. Đây là điểm cần phân biệt rõ khi nói về bài tập xà đơn tăng chiều cao.

Trong giai đoạn trẻ em và thanh thiếu niên còn phát triển, các bản tăng trưởng ở đầu xương đóng vai trò quan trọng đối với quá trình tăng chiều dài của xương. Khi quá trình tăng trưởng hoàn tất và các bản tăng trưởng đóng lại, việc tập xà đơn không thể khiến xương dài thêm.

Tuy nhiên, tập xà đơn vẫn có thể trở thành một phần hữu ích trong chương trình vận động, đặc biệt với trẻ và thanh thiếu niên đang phát triển. Các bài tập sử dụng trọng lượng cơ thể có thể giúp tăng sức mạnh cơ bắp, khả năng kiểm soát cơ thể và thể lực. Mayo Clinic cũng cho biết tập sức mạnh đúng kỹ thuật ở trẻ có thể mang lại nhiều lợi ích và không gây hại cho tăng trưởng khi được thực hiện phù hợp, có kiểm soát.

Vì sao nhiều người cho rằng hít xà đơn giúp tăng chiều cao?

Khi thực hiện động tác treo người trên xà, cơ thể ở trạng thái duỗi tương đối và cột sống được giữ theo phương thẳng đứng. Sau khi tập, một số người có thể cảm thấy cơ thể nhẹ nhàng, lưng thoải mái và tư thế đứng thẳng hơn.

Tuy nhiên, cảm giác cơ thể được “kéo dài” sau khi treo xà không đồng nghĩa với việc chiều dài xương đã tăng lên.

Lợi ích đáng chú ý hơn của bài tập này nằm ở khả năng:

  • Tăng sức mạnh cơ lưng, vai và tay.
  • Cải thiện khả năng kiểm soát cơ thể.
  • Hỗ trợ phát triển sức mạnh thân trên.
  • Rèn luyện khả năng giữ tư thế ổn định.
  • Tăng mức độ vận động hằng ngày.
  • Tạo nền tảng thể lực tốt cho trẻ và thanh thiếu niên.

Do đó, nếu mục tiêu là phát triển chiều cao ở độ tuổi còn tăng trưởng, không nên chỉ tập trung vào xà đơn. Cần kết hợp vận động đa dạng với chế độ ăn đủ chất, ngủ đủ và theo dõi quá trình phát triển của cơ thể. Không có bằng chứng cho thấy một chương trình tập luyện cực kỳ nặng sẽ khiến trẻ cao nhanh hơn.

Hít xà đơn không trực tiếp làm xương dài ra, chỉ hỗ trợ giúp tăng chiều cao

Hít xà đơn không trực tiếp làm xương dài ra, chỉ hỗ trợ giúp tăng chiều cao

2. Cần chuẩn bị những gì để bắt đầu hít xà đơn?

Trước khi tập, cần chuẩn bị xà có khả năng chịu tải phù hợp, không gian an toàn và dành thời gian khởi động. Đặc biệt với người mới hoặc trẻ em, không nên cố thực hiện ngay động tác hít xà hoàn chỉnh nếu chưa đủ sức mạnh.

2.1. Chọn xà đơn phù hợp

Xà đơn có nhiều loại như xà đơn gắn cửa, xà đơn treo tường, xà đơn đa năng hoặc xà đơn ngoài trời. Khi lựa chọn, nên căn cứ vào không gian sử dụng, chiều cao người tập và khả năng chịu tải của sản phẩm.

Một chiếc xà phù hợp cần đáp ứng các tiêu chí:

Khả năng chịu tải
Kiểm tra tải trọng tối đa được nhà sản xuất công bố và đảm bảo phù hợp với trọng lượng người tập. Không nên dùng xà có dấu hiệu cong, lỏng hoặc không còn chắc chắn.

Chọn xà đơn phù hợp có khả năng chịu tải

Chọn xà đơn phù hợp có khả năng chịu tải

Độ chắc chắn
Với xà gắn cửa hoặc xà điều chỉnh kích thước, cần lắp đúng theo hướng dẫn. Trước mỗi buổi tập nên kiểm tra nhanh các điểm cố định để hạn chế nguy cơ xà bị tuột hoặc dịch chuyển.

Chiều cao xà
Xà nên được đặt ở độ cao để người tập có thể treo người với tay duỗi tương đối mà không bị vướng chân xuống sàn. Nếu xà quá cao, nên sử dụng bục bước chắc chắn để lên xuống thay vì nhảy lên hoặc nhảy xuống.

Xà nên được đặt ở độ cao để người tập có thể treo người với tay duỗi tương đối

Xà nên được đặt ở độ cao để người tập có thể treo người với tay duỗi tương đối

Vị trí đặt xà
Khu vực tập cần có đủ khoảng trống xung quanh. Không đặt xà tại nơi có vật cứng, cạnh sắc hoặc đồ đạc có thể gây va chạm khi người tập mất thăng bằng.

Tay cầm
Thanh xà cần có bề mặt giúp cầm chắc, không quá trơn. Người tập nên nắm thanh xà bằng cả bàn tay, trong đó ngón cái ôm quanh thanh để tăng độ chắc chắn.

Với trẻ em, thiết bị phải có kích thước phù hợp và quá trình tập nên được người lớn hoặc người có chuyên môn hướng dẫn. Mayo Clinic lưu ý rằng một số thiết bị được thiết kế cho người lớn có thể không phù hợp với trẻ nhỏ.

2.2. Khởi động trước khi tập xà đơn

Không nên vừa bước lên xà đã thực hiện ngay động tác hít. Hãy dành khoảng 5–10 phút để làm nóng cơ thể và chuẩn bị các nhóm cơ sẽ tham gia vận động.

Có thể thực hiện:

  • Xoay cổ tay và cổ chân.
  • Xoay khớp vai.
  • Xoay khuỷu tay.
  • Xoay hông.
  • Xoay thân người nhẹ nhàng.
  • Chạy bước nhỏ tại chỗ.
  • Vung tay trước và sau.
  • Thực hiện vài động tác kéo giãn nhẹ vùng vai, lưng và cánh tay.

Sau đó có thể thực hiện treo người trên xà trong thời gian ngắn để làm quen với cảm giác cầm nắm và tải trọng cơ thể.

Nếu vai, khuỷu tay hoặc cổ tay đang đau, không nên cố tập chỉ vì muốn hoàn thành số lần đã đặt ra. Với trẻ đang trong giai đoạn phát triển, các vùng tăng trưởng cũng dễ bị tổn thương hơn khi chịu lực quá mức hoặc lặp đi lặp lại.

Hãy dành khoảng 5-10 phút khởi động trước khi tập xà đơn

Hãy dành khoảng 5-10 phút khởi động trước khi tập xà đơn

3. Hướng dẫn cách hít xà đơn tăng chiều cao cho nam và nữ

Cách tập xà đơn cho nam và nữ về cơ bản không khác nhau về kỹ thuật. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở khả năng sức mạnh và mức độ hỗ trợ cần thiết.

Người mới chưa thực hiện được một lần hít xà hoàn chỉnh không cần cố gắng bật người lên xà. Có thể bắt đầu bằng treo xà, kéo xà có hỗ trợ hoặc negative pull-up rồi tăng dần độ khó.

Khi thực hiện pull-up, cần giữ thân người tương đối ổn định, siết cơ bụng và hạn chế đung đưa. ACE Fitness cũng nhấn mạnh việc kiểm soát bả vai, giữ thân người ổn định và đưa cơ thể lên xuống có kiểm soát thay vì sử dụng đà.

3.1. Cách hít xà đơn cho nữ

Nữ giới hoàn toàn có thể tập xà đơn. Tuy nhiên, do sức mạnh thân trên trung bình có thể chưa đủ để thực hiện pull-up ngay từ đầu, nên nên tiến hành theo từng cấp độ.

Bước 1: Làm quen với động tác treo xà

Đứng dưới thanh xà, hai tay nắm chắc thanh xà với khoảng cách rộng hơn vai một chút hoặc theo tư thế thoải mái.

Co nhẹ cơ bụng, giữ thân người ổn định rồi treo người trong khoảng thời gian phù hợp với khả năng.

Mục tiêu ở giai đoạn đầu không phải treo càng lâu càng tốt mà là làm quen với lực kéo ở vai, cẳng tay và lưng.

Làm quen với động tác treo xà

Làm quen với động tác treo xà

Bước 2: Tập kéo xà có hỗ trợ

Có thể sử dụng dây kháng lực hoặc máy hỗ trợ pull-up nếu có điều kiện.

Đưa chân vào dây hoặc sử dụng cơ chế hỗ trợ theo đúng hướng dẫn, sau đó kéo cơ thể lên. Khi đã kiểm soát tốt, từ từ hạ người xuống.

Bài tập này giúp người mới làm quen với quỹ đạo chuyển động trước khi chuyển sang hít xà bằng toàn bộ trọng lượng cơ thể.

Bước 3: Tập negative pull-up

Đứng trên bục chắc chắn để đưa cằm lên ngang hoặc cao hơn thanh xà.

Sau đó rời bục và từ từ hạ người xuống trong khoảng thời gian có thể kiểm soát.

Đây là cách hữu ích để rèn sức mạnh cho giai đoạn hạ người và chuẩn bị cho pull-up hoàn chỉnh.

Tập negative pull-up cho nữ

Tập negative pull-up cho nữ

Bước 4: Thực hiện hít xà hoàn chỉnh

Khi đã đủ sức mạnh:

  1. Nắm chắc thanh xà.
  2. Siết nhẹ cơ bụng.
  3. Giữ vai ổn định.
  4. Kéo khuỷu tay hướng xuống phía thân người.
  5. Nâng cơ thể cho đến khi cằm đạt ngang thanh xà.
  6. Tạm dừng ngắn ở vị trí cao nhất.
  7. Từ từ hạ cơ thể về vị trí ban đầu.
  8. Lặp lại với số lần phù hợp.

Không nên vung chân hoặc đung đưa toàn thân để lấy đà. Kỹ thuật kiểm soát giúp bài tập tác động đúng nhóm cơ và hạn chế áp lực không cần thiết lên vai.

3.2. Cách hít xà đơn cho nam

Nam giới thường có lợi thế hơn về sức mạnh cơ thân trên, nhưng người mới vẫn nên tiến bộ từ dễ đến khó thay vì cố hít số lần lớn ngay từ đầu.

Bước 1: Nắm xà đúng tư thế

Đứng dưới thanh xà, đưa hai tay lên nắm thanh xà với lòng bàn tay hướng ra ngoài.

Hai tay có thể đặt rộng hơn vai một chút. Nắm chắc thanh xà bằng cả bàn tay và giữ cổ tay tương đối thẳng.

Bước 2: Ổn định cơ thể

Sau khi treo người, giữ thân người thẳng và siết nhẹ cơ bụng. Hạn chế co người hoặc vung chân.

Vai nên được kiểm soát thay vì thả lỏng hoàn toàn. ACE Fitness hướng dẫn người tập giữ bả vai ổn định, kéo vai xuống và về sau trước khi thực hiện động tác kéo người lên.

Ổn định cơ thể khi treo xà đơn cho nam

Ổn định cơ thể khi treo xà đơn cho nam

Bước 3: Kéo người lên

Hít vào và bắt đầu kéo cơ thể lên bằng cách co khuỷu tay, đồng thời hướng khuỷu tay xuống phía thân người.

Tiếp tục kéo cho đến khi cằm đạt ngang thanh xà. Không cần cố đưa cổ qua thanh xà bằng cách ngửa đầu hoặc rướn cổ.

Bước 4: Hạ người có kiểm soát

Từ vị trí trên cao, từ từ duỗi khuỷu tay và hạ cơ thể xuống.

Không thả rơi người xuống vì chuyển động quá nhanh có thể làm giảm khả năng kiểm soát và tăng áp lực lên vai.

Khi trở lại vị trí ban đầu, giữ cơ thể ổn định rồi tiếp tục lần lặp tiếp theo nếu vẫn đảm bảo kỹ thuật. ACE Fitness cũng khuyến nghị thực hiện cả pha kéo lên và hạ xuống một cách có kiểm soát, tránh đung đưa cơ thể.

Hạ người có kiểm soát khi treo xà đơn cho nam

Hạ người có kiểm soát khi treo xà đơn cho nam

Người chưa hít được xà nên tập thế nào?

Không hít được một lần xà hoàn chỉnh không có nghĩa là không thể tập xà đơn. Có thể bắt đầu theo trình tự:

Treo xà → kéo xà có hỗ trợ → negative pull-up → hít xà hoàn chỉnh.

Mỗi giai đoạn nên được duy trì cho đến khi có khả năng kiểm soát động tác tương đối tốt. Không cần chạy theo số lần khi kỹ thuật chưa đảm bảo.

Tập xà đơn bao nhiêu lần là phù hợp?

Không có một con số cố định phù hợp cho tất cả mọi người. Người mới có thể bắt đầu với số lần thấp, ưu tiên kỹ thuật và nghỉ đủ giữa các hiệp.

Ví dụ, người chưa quen có thể tập 2–3 hiệp, mỗi hiệp thực hiện số lần mà vẫn giữ được tư thế đúng. Khi sức mạnh tăng lên, có thể từ từ tăng số lần hoặc chuyển sang biến thể khó hơn.

Với trẻ em và thanh thiếu niên, mục tiêu nên là xây dựng thói quen vận động và phát triển thể lực thay vì cố đạt số lần tối đa. Tập sức mạnh đúng kỹ thuật, với mức độ phù hợp và có giám sát, được xem là có thể thực hiện ở trẻ em; vấn đề quan trọng là tránh tập quá sức, kỹ thuật sai hoặc sử dụng thiết bị không phù hợp.

Kết luận

Tập xà đơn tăng chiều cao nên được hiểu là một phương pháp hỗ trợ vận động và phát triển thể chất, chứ không phải bài tập có khả năng trực tiếp kéo dài xương. Đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên, việc duy trì hoạt động thể chất phù hợp, ăn uống đầy đủ, ngủ đủ và theo dõi quá trình tăng trưởng sẽ quan trọng hơn việc chỉ tập trung vào một bài tập.

Khi tập xà đơn, hãy lựa chọn thiết bị chắc chắn, khởi động kỹ và tiến bộ từ treo xà, tập có hỗ trợ đến hít xà hoàn chỉnh. Nam và nữ đều có thể tập, chỉ cần điều chỉnh mức độ theo khả năng thực tế.

Thể thao AZ chia sẻ, nếu mục tiêu là hỗ trợ phát triển chiều cao trong giai đoạn còn tăng trưởng, hãy kết hợp xà đơn với nhiều hình thức vận động khác thay vì chỉ tập một bài duy nhất. Khi trẻ có dấu hiệu đau kéo dài hoặc nghi ngờ chấn thương vùng xương, khớp, đặc biệt trong giai đoạn tăng trưởng, nên được đánh giá bởi nhân viên y tế.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM